Η
ποίηση του Αρχίλοχου δεν ανήκει σε αυτό το είδος. Η ποίηση του Αρχίλοχου
έχει την ικανότητα να προσαρμόζεται, να αλλάζει, να ταξιδεύει, να μιλάει
με πολύ διαφορετικούς ανθρώπους. Συνήθως, σε αυτού του είδους τα έργα αποδίδουμε
το χαρακτηρισμό «Αριστουργήματα». Βιαστικά όμως. Γιατί κάθε αριστούργημα
διαθέτει το χαρακτήρα του και αν του τον αφαιρέσουμε, δε μένει τίποτε.
Ως γνωστόν, πριν από την ποίηση και μετά από αυτήν βρίσκεται η ζωή. Το
ποίημα λέει πάντα κάτι γι' αυτήν και πάντα με το δικό του τρόπο.
Ο
τρόπος του Αρχίλοχου είναι ο τρόπος του ανθρώπου που παλεύει να υπάρξει
ανάμεσα κάθε λογής προβλήματα. Στον αγώνα του αυτό έχει μάθει να μην υποτιμά
τίποτε, αλλά να επιλέγει το πιο αποτελεσματικό, να μην αποστρέφεται τίποτε,
αλλά να φυλάει τον εαυτό του από τις κακοτοπιές. Ο Αρχίλοχος είναι μαχητής,
πράγμα που σημαίνει πως η επικοινωνία πρέπει να είναι η μεγαλύτερη αρετή
του, μετά τη δύναμη. Ξεφεύγει, ανοίγει δρόμους, χτυπά, αμύνεται, υποχωρεί,
επιτίθεται, ακριβώς τη στιγμή που πρέπει.
Γι'
αυτό κατάφερε να επιβιώσει μερικές χιλιάδες χρόνια μετά το θάνατό του.
Ο άνθρωπος αυτός πολεμούσε με ένα σπαθί μικρό σαν κουζινομάχαιρο, μέσα
σε πλοία σαν ψαρόβαρκες. Νικούσε επειδή ήταν πραγματικά πιο δυνατός και
πιο γρήγορος από τον αντίπαλο. Νικούσε επειδή μπορούσε να δει τι ένιωθε
ο αντίπαλος, διαβάζοντας τα μάτια του. Σε τέτοιου είδους μάχες έχει μεγάλη
σημασία να εκτιμάς το συμμαχητή και να υπολογίζεις τον εχθρό. Αυτή η μάχη
είναι η μάχη της ζωής.
Τι
δουλειά έχει λοιπόν ένας τέτοιος τύπος στο Διαδίκτυο; Τολμώ να πω: την
ίδια που είχε και στο Αιγαίο. Ο Αρχίλοχος δεν μπορούσε να κλειστεί στα
τείχη μιας πόλης και να απολαμβάνει τις τιμές των συμπολιτών του σαν ποιητής.
Ήθελε κόσμο και απλωσιά και περιπλάνηση. Το ίδιο συμβαίνει και τώρα. Μόλις
τον βάλεις στο ράφι της βιβλιοθήκης, παθαίνει κάτι σαν αγοραφοβία. Κλείνεται,
απομονώνεται, μαραζώνει. Το Διαδίκτυο είναι η θάλασσά του. Εκεί μπορεί
να συναντήσει τους ποιο απίθανους τύπους να μιλήσει μαζί τους, να συμμαχήσει
ή να καυγαδίσει. Η ποίηση του Αρχίλοχου παίρνει μιαν άλλη διάσταση όταν
την αντικρίζει κανείς σαν ένα γεγονός και όχι σαν ένα κείμενο. Όταν ο ταξιδιώτης
του Διαδικτύου, περνά μέσα από κακόφημες γειτονιές και αριστοκρατικές συνοικίες,
με στόχο να συναντήσει κάποιον της προκοπής και πέφτει πάνω στον Αρχίλοχο,
για μια στιγμή ξαναζεί εκείνος ο άγνωστος μισθοφόρος που πηγαίνει στη βρόμικη
ταβέρνα για να ανταλλάξει μερικά πρόστυχα αστεία με τους συμπολεμιστές
και βρίσκεται μπροστά σε έναν σκληροτράχηλο τύπο που τραγουδάει απίθανα
τραγούδια.
Ο
Αρχίλοχος στο Διαδίκτυο είναι ένας Αρχίλοχος πιο αρχαϊκός από τον Αρχίλοχο
ενός βιβλίου. Συμβαίνουν αυτά. Είναι επειδή, όπως είπα στην αρχή, τα ποιητικά
κείμενα αναπτύσσουν εξαιρετικά περίεργες ικανότητες.
Γιώργος
Μπλάνας
Αθήνα
- Ιούλιος 2001
